Titulli i Disertacionit:  NDIKIMI I MENAXHIMIT STRATEGJIK TË BURIMEVE NJERËZORE NË PERFORMANCËN E KOMPANIVE

Autori: Klara PRIFTI

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Menaxhimit

• Fusha e studimit:  Menaxhim

• Data e publikimit: 24.06.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Klara PRIFTI

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

Abstrakti

Në kontekstin e zhvillimeve ekonomike bashkëkohore dhe transformimit të ekonomive në tranzicion, Menaxhimi i Burimeve Njerëzore po konsolidohet si një faktor kyç në rritjen e performancës organizative dhe ndërtimin e avantazhit konkurrues afatgjatë. Megjithatë, mënyra se si MBNJ funksionon si një sistem i integruar praktikash dhe si ndërvepron me strategjinë e organizatës, zbulimi i kutisë së zezë, sidomos në ekonomitë në zhvillim dhe veçanërisht në sektorin privat shqiptar, mbetet pak e studiuar. Ky studim synon të adresojë këtë boshllëk kërkimor duke analizuar ndikimin e Menaxhimit Strategjik të Burimeve Njerëzore në performancën organizative, përmes një qasjeje sistemike që përfshin rolin e MBNJ-së, praktikat e menaxhimit të burimeve njerëzore dhe integrimin horizontal dhe vertikal të tyre.

Qëllimi i studimit është zhvillimi dhe testimi empirik i një modeli konceptual gjithëpërfshirës në kontekstin e bizneseve private shqiptare, i cili operacionalizon Menaxhimin Strategjik të Burimeve Njerëzore si një konfigurim të koordinuar rolesh dhe praktikash të MBNJ-së. Modeli teorik mbështetet në literaturën e Menaxhimit Strategjik të Burimeve Njerëzore dhe në qasjet e përputhjes strategjike, duke theksuar se performanca organizative gjenerohet përmes funksionimit sistemik të praktikave të MBNJ-së dhe lidhjes së tyre me objektivat strategjikë të organizatës.

Të dhënat empirike janë mbledhur përmes pyetësorëve të strukturuar nga drejtues dhe menaxherë në kompani private shqiptare me mbi pesëdhjetë punonjës dhe janë analizuar përmes modelimit të ekuacioneve strukturore, duke përdorur paketën lavaan në mjedisin statistikor R. Kjo qasje metodologjike mundëson testimin e marrëdhënieve direkte dhe indirekte ndërmjet konstruktëve latentë të modelit dhe vlerësimin e funksionimit të MSBNJ-së si sistem.

Rezultatet empirike konfirmojnë rëndësinë e strategjisë së kompanisë dhe të qasjes strategjike ndaj Menaxhimit të Burimeve Njerëzore në përmirësimin e performancës organizative, duke evidentuar se arkitektura strategjike e MBNJ-së luan një rol qendror në krijimin e vlerës për organizatën. Roli i MBNJ-së shfaqet si një mekanizëm i rëndësishëm ndërmjetësues në këtë marrëdhënie, ndërsa praktikat e burimeve njerëzore, nuk demonstrojnë një ndikim të drejtpërdrejtë dhe konsistent në performancë. Kjo sugjeron se efektet e Menaxhimit Strategjik të Burimeve Njerëzore materializohen kryesisht në nivel strategjik dhe institucional, më tepër sesa në nivelin operacional të zbatimit të praktikave, duke reflektuar specifikat strukturore, organizative dhe kontekstuale të bizneseve shqiptare. Studimi kontribuon në literaturën ekzistuese duke ofruar evidencë empirike nga një kontekst i nënstudiuar dhe duke zgjeruar kuptimin mbi kutinë e zezë në ekonomitë në tranzicion. Në aspektin praktik, gjetjet ofrojnë udhëzime për drejtuesit e organizatave private mbi ndërtimin dhe forcimin e sistemeve të integruara të menaxhimit të burimeve njerëzore, të përafruara me strategjinë e biznesit.

Fusha: Menaxhimi i Burimeve Njerëzore

Fjalët kyce: Menaxhimi i Strategjik Burimeve Njerëzore, Performanca e kompanisë, Praktikat e MBNJ, Roli i Burimeve Njerëzore, Rezultatet e MBNJ, Ekonomi në zhvillim

Abstract

In the context of contemporary economic developments and the transformation of transition economies, Human Resource Management has increasingly consolidated its role as a key factor in enhancing organizational performance and building sustainable competitive advantage. However, the way in which HRM operates as an integrated system of practices and interacts with organizational strategy—often referred to as the “black box” problem—remains underexplored, particularly in developing economies and, more specifically, within the Albanian private sector. This study aims to address this research gap by examining the impact of Strategic Human Resource Management on organizational performance through a systemic approach that encompasses the role of HRM, HRM practices, and their horizontal and vertical alignment.

The primary objective of the study is to develop and empirically test a comprehensive conceptual model within the context of Albanian private businesses, which operationalizes Strategic Human Resource Management as a coordinated configuration of HRM roles and practices. The theoretical model is grounded in the Strategic Human Resource Management literature and strategic fit perspectives, emphasizing that organizational performance is generated through the systemic functioning of HRM practices and their alignment with the organization’s strategic objectives.

Empirical data were collected through structured questionnaires administered to executives and managers in Albanian private companies employing more than fifty employees and were analyzed using Structural Equation Modeling with the lavaan package in the R statistical environment. This methodological approach enables the testing of both direct and indirect relationships among the model’s latent constructs and the assessment of SHRM as a system.

The empirical findings confirm the importance of firm strategy and a strategic approach to Human Resource Management in enhancing organizational performance, highlighting that the strategic architecture of HRM plays a central role in value creation. The role of HRM emerges as a significant mediating mechanism in this relationship, whereas HRM practices do not demonstrate a direct and consistent impact on performance. These results suggest that the effects of Strategic Human Resource Management materialize primarily at the strategic and institutional levels rather than at the operational level of practice implementation, reflecting the structural, organizational, and contextual specificities of Albanian businesses. The study contributes to the existing literature by providing empirical evidence from an under-researched context and by advancing understanding of the “black box” of HRM in transition economies. From a practical perspective, the findings offer guidance for managers of private organizations on designing and strengthening integrated HRM systems aligned with business strategy.

Field of study: Human Resources Management

Keywords: Strategic Human Resource Management, Company Performance, HRM Practices, Role of HR, HRM Outcomes, Developing Economy

The post Klara PRIFTI – NDIKIMI I MENAXHIMIT STRATEGJIK TË BURIMEVE NJERËZORE NË PERFORMANCËN E KOMPANIVE appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

Autori: Megi ÇALI

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Menaxhimit

• Fusha e studimit:  Sisteme Informacioni Ekonomi

• Data e publikimit: 11.06.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Megi ÇALI

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

Abstrakt

Ky punim fokusohet në optimizimin e logjistikës në kompanitë e hidrokarbureve në Shqipëri, duke u përqendruar në dy dimensione thelbësore të problemeve të logjistikës, në identifikimin e qëndrave të shpërndarjes dhe rrugëtimin e inventarit. Përmes p-medianë identifikohen qëndrat e shpërndarjes që optimizojnë kostot e transportit. Punimi shkon në një prespektivë të mëtejshme të optimizimit të kostove, në problemin e rrugëtimit të inventarit që optimizon kostot e transportit nga qëndrat e shpërndarjes drejt pikave të shitjes për klientët përfundimtar, duke u fokusuar në ndryshimin e qasjes së menaxhimit të inventarit nga RMI në VMI. Për realizimin e modelit p-medianë janë mbledhur të dhëna sasiore të kërkesës dhe distancave për dy nga kompanitë që operojnë në treg për një periudhë prej një viti, ndërsa për realizimin e modelit IRP janë mbledhur të dhëna sasiore për një periudhë një vjeçare, të kërkesës, firove, kapaciteteve magazinuese dhe flotës së mjeteve, gjëndjes në magazina për secilën ditë, sikurse dhe kostove të mbajtjes dhe transportit, për një kompani që operon në treg. Rezultatet e hulumtimit tregojnë se kostot e transportit optimizohen me hapjen e një qëndre të dytë shpërndarëse dhe modeli përzgjedh dy qëndrat më të mira në lidhje me shpërndarjen e hidrokarbureve. Njëkohësisht ndryshimi i qasjes nga RMI në VMI, dhe modeli i implementuar IRP, ul ndjeshëm kostot e rrugëtimit të inventarit për kompaninë. Në këtë model përpos kostove, optimizohet përdorimi i mjeteve dhe mbajtja e inventarit. Rezultatet tregojnë se ka ndryshime të rëndësishme në terma të kostove, bazuar në politikat e transportit nga një mjet apo vizitave nga më shumë se një mjet në një njësi shitjeje. Studimi ka implikime të rëndësishme në terma teorik dhe aplikativ, duke u fokusuar në sferat e vendimmarrjes së politikbërjes dhe të kompanive. Këto implikime janë diskutuar në kapitullin e fundit të këtij punimi së bashku me kufizimet që ai ka dhe hapësirat për kërkime të mëtejshme në këtë fushë.

Fusha: Menaxhim Operacionesh

Fjalët kyçe: Optimizimi i kostove te transportit, menaxhimi i zinxhirit te furnizimit, Modele optimizimi, inventar të menaxhuar nga shitësi dhe nga shitësi me pakicë, industria e hidrokarbureve

Abstract

This study focuses on the optimization of logistics in hydrocarbon companies in Albania, concentrating on two essential dimensions of logistics problems: the identification of distribution centers and inventory routing. Using the p-median approach, distribution centers that optimize transportation costs are identified. The study further explores cost optimization in the Inventory Routing Problem (IRP), which minimizes transportation costs from the distribution centers to the sales points for end customers, focusing on the shift in inventory management approach from RMI (Retailer-Managed Inventory) to VMI (Vendor-Managed Inventory). For the implementation of the p-median model, quantitative data on demand and distances were collected for two companies operating in the market over a one-year period. For the IRP model, quantitative data were gathered over one year, including demand, routes, storage capacities, fleet information, daily inventory levels, as well as holding and transportation costs for a company operating in the market. The research results show that transportation costs are optimized by opening a second distribution center, and the model selects the two best centers for hydrocarbon distribution. Simultaneously, the shift from RMI to VMI, together with the implemented IRP model, significantly reduces inventory routing costs for the company. In this model, in addition to cost, vehicle utilization and inventory holding are also optimized. The results indicate significant differences in terms of costs based on transportation policies, whether a single vehicle or multiple vehicles visit a sales unit. The study has important theoretical and practical implications, focusing on decision-making for both policymakers and companies. These implications, along with the study’s limitations and avenues for future research, are discussed in the final chapter of this work.Field of study: Operation Management

Keywords: Transportation cost optimization, supply chain management, optimization models, vendor-managed inventory, retailer-managed inventory, hydrocarbon industry.

The post Megi ÇALI – Optimizimi i kostove të logjistikës në Industrinë e Hidrokarbureve – Modelet e locacionit dhe rrugëtimit të inventarit appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

• Autori: Sibora Skënderi 

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Menaxhimit

• Fusha e studimit:  Menaxhim

• Data e publikimit: 27.04.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Sibora Skënderi 

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

Abstrakti 

Ky disertacion trajton strategjitë manaxheriale të bankave në Shqipëri për të ruajtur qëndrueshmërinë operacionale gjatë krizës së pandemisë COVID-19. Përmes një qasjeje të kombinuar cilësore dhe sasiore, ky studim eksploron mënyrat se si bankat kanë përballuar sfidat e shkaktuara nga pandemia, duke përfshirë menaxhimin e riskut, dixhitalizimin dhe ristrukturimin e operacioneve. Analiza fokusohet në performancën financiare të bankave përmes kthyeshmërisë nga kapitali (ROE), si dhe menaxhimin e burimeve njerëzore dhe teknologjisë në këtë periudhë krize. Rezultatet tregojnë se strategjitë proaktive dhe inovative, të ndjekura nga bankat, kanë luajtur një rol kyç në ruajtjen e stabilitetit operacional dhe në përballimin e krizave të ardhshme. Studimi përfshin gjithashtu një analizë të kuadrit rregullator dhe ndikimin e tij në qëndrueshmërinë bankare. Në fund, punimi ofron rekomandime të qarta për përmirësimin e qëndrueshmërisë operacionale të sektorit bankar në rast të krizave të ngjashme në të ardhmen. 

Fusha: 

Menaxhim Strategjik me fokus në Menaxhimin e Krizave dhe Qëndrueshmërinë Operacionale në Institucionet Bankare. 

Fjalët kyce:   

Qëndrueshmëria operacionale, Pandemia COVID-19, Dixhitalizimi bankar, Kthyeshmëria nga kapitali (ROE), Menaxhimi i riskut bankar

Abstract 

This dissertation explores the managerial strategies employed by banks in Albania to maintain operational resilience during the COVID-19 pandemic. Through a mixed-method approach combining both qualitative and quantitative analysis, the study investigates how banks navigated the challenges posed by the pandemic, including risk management, digitalization, and the restructuring of operations. The analysis focuses on the financial performance of banks, particularly through the lens of Return on Equity (ROE), as well as the management of human resources and technology during this crisis. The findings reveal that proactive and innovative strategies adopted by banks played a crucial role in maintaining operational stability and preparing for future crises. The study also examines the regulatory framework and its impact on banking resilience. Ultimately, the research provides clear recommendations for enhancing the operational resilience of the banking sector in the face of similar crises in the future. 

Field of study: 

Strategic Management with a focus on Crisis Management and Operational Resilience in Banking Institutions 

Keywords:   

Operational resilience, COVID-19 pandemic, Banking digitalization, Return on Equity (ROE), Banking risk management 

The post Sibora Skënderi – Strategjitë Manaxheriale për Qëndrueshmërinë Operacionale Bankare gjatë Krizës Covid-19. Rasti i Shqipërisë   appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

• Autori: Blanka XHANI

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Menaxhimit

• Fusha e studimit:  Menaxhim

• Data e publikimit: 09.01.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Blanka XHANI

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

Abstrakti 

Ky studim analizon marrëdhënien ndërmjet përgjegjësisë sociale të korporatave, inovacionit të gjelbër dhe performancës së kompanive prodhuese në Shqipëri, duke integruar inovacionin e gjelbër si variabël ndërmjetësues dhe aftësitë dinamike të gjelbra si variabël moderues. Hulumtimi u bazua në një qasje të kombinuar, duke përdorur të dhëna nga një pyetësor i shpërndarë në 164 kompani prodhimi në Shqipëri, gjashtë intervista me ekspertë të fushës dhe 20 intervista me menaxherë të kompanive. Modelet e matjes u validuan dhe më pas u testuan nëpërmjet metodave statistikore përmes programit SPSS v.25.0, ndërsa intervistat shërbyen për të thelluar kuptimin mbi sfidat dhe mundësitë e implementimit të inovacionit të gjelbër. Rezultatet ofrojnë evidencë empirike se përgjegjësisë sociale e korporatave ndikon pozitivisht në performancën jofinanciare përmes inovacionit të gjelbër, megjithatë, ndikimi ndërmjetësues i inovacionit të gjelbër mbi performancën financiare nuk u konfirmua, kryesisht për shkak të kostove të larta fillestare dhe mungesës së mbështetjes financiare dhe institucionale. Aftësitë dinamike të gjelbra rezultuan të jenë një faktor kyç moderues që forcon ndjeshëm lidhjen ndërmjet përgjegjësisë sociale të korporatave dhe inovacionit të gjelbër. Nga ana tjetër, faktorët e mjedisit të brendshëm u identifikuan si determinantët kryesorë të përmirësimit të performancës, ndërsa presionet e jashtme nga konkurrentët, furnitorët dhe institucionet shpesh vepronin si pengesa më shumë sesa nxitës. Ky studim është i pari në Shqipëri që integron në një model të vetëm konceptet e përgjegjësisë sociale të korporatave, inovacionit të gjelbër, aftësive dinamike të gjelbra dhe performancës së kompanive prodhuese, duke theksuar rolin e politikave, financimit dhe kapaciteteve organizative si elemente kyçe në transformimin drejt një ekonomie të qëndrueshme dhe konkurruese. 

Fusha: Qeverisja e Korporatave 

Fjalët kyce: Përgjegjësia sociale e korporatave, inovacioni i gjelbër, performanca financiare dhe jofinanciare, aftësia dinamike e gjelbër, presionet e institucioneve shtetërore, të konkurrenteve dhe furnitorëve. 

Abstract 

This study analyzes the relationship between corporate social responsibility (CSR), green innovation, and the performance of manufacturing companies in Albania, integrating green innovation as a mediating variable and green dynamic capabilities as a moderating variable. The research was based on a mixed-methods approach, using data from a questionnaire distributed to 164 manufacturing companies in Albania, six interviews with experts, and 20 interviews with company managers. The measurement models were validated and then tested through statistical methods using the SPSS v.25.0 program, while the interviews served to deepen the understanding of the challenges and opportunities in implementing green innovation. The results provide empirical evidence that corporate social responsibility positively influences non-financial performance through green innovation; however, the mediating effect of green innovation on financial performance was not confirmed, mainly due to high initial costs and the lack of financial and institutional support. Green dynamic capabilities proved to be a key moderating factor that significantly strengthens the link between corporate social responsibility and green innovation. On the other hand, internal environmental factors were identified as the main determinants of performance improvement, while external pressures from competitors, suppliers, and institutions often acted more as obstacles than drivers. This study is the first in Albania to integrate into a single model the concepts of CSR, green innovation, green dynamic capabilities, and the performance of manufacturing companies, highlighting the role of policies, financing, and organizational capacities as key elements in the transformation toward a sustainable and competitive economy. 

Field of study: 

Corporate Governance 

Keywords: Corporate Social Responsibility, green innovation, financial and non-financial performance, green dynamic capability, pressures from governmental institutions, competitors, and suppliers. 

The post Blanka XHANI – Nga Përgjegjësia Sociale e Korporatave te Inovacioni i Gjelbër: Ndikimi në Performancë   appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

• Autori: Ervisa NDOKA

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Menaxhimit

• Fusha e studimit:  Menaxhim

• Data e publikimit: 09.01.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Ervisa NDOKA

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

Abstrakti 

Mjedisi ekonomik gjithnjë e më i paqëndrueshëm dhe sfidat globale mjedisore kanë drejtuar vëmendjen drejt alternativave të reja ekonomike, si ekonomia qarkulluese. Megjithatë, vendet në zhvillim, përfshirë Shqipërinë, mbeten ende në hapat e parë të këtij tranzicioni. Ky studim analizon kontekstin shqiptar drejt ekonomisë qarkulluese dhe zhvillimit të qëndrueshëm në tre nivele operimi: makro, të mesëm dhe mikro. Fillimisht, realizohet një analizë e literaturës mbi modelet qarkulluese të biznesit në vendet në zhvillim, duke identifikuar faktorët që nxisin ose pengojnë miratimin e tyre. Më pas, përmes metodës Fuzzy, vlerësohen faktorët që ndikojnë në zbatimin e praktikave qarkulluese në bizneset shqiptare. Së fundmi, ndërtohet një model empirik bazuar në teorinë e sjelljes së planifikuar për të shqyrtuar qëllimet e studentëve shqiptarë për sipërmarrje të qëndrueshme. Rezultatet në të tri nivelet tregojnë se transformimi drejt ekonomisë qarkulluese kërkon ndërveprim të qëndrueshëm midis politikave publike, praktikave menaxheriale dhe edukimit të gjelbër. Duke krijuar një kornizë analitike dhe strategjike, disertacioni kontribuon në përmirësimin e politikave publike, forcimin e praktikave të biznesit dhe fuqizimin e brezit të ri drejt sipërmarrjes së qëndrueshme. 

Fusha: Manaxhim dhe Administrim 

Fjalët kyçe:  Ekonomia Qarkulluese, Qëndrueshmëria, Qëllimet për Sipërmarrje të Qëndrueshme, Modele Qarkulluese të Biznesit, Teoria e Sjelljes së Planifikuar 

Abstract 

The increasingly unstable economic environment and global environmental challenges have drawn attention to new economic alternatives, such as the circular economy. However, developing countries, including Albania, are still in the early stages of this transition. This study analyzes the Albanian context towards the circular economy and sustainable development at three levels of operation: macro, meso, and micro. Initially, a literature review is conducted on circular business models in developing countries, identifying the factors that promote or hinder their adoption. Then, through the Fuzzy method, the factors that influence the implementation of circular practices in Albanian businesses are assessed. Finally, an empirical model based on the Theory of Planned Behavior is built to examine the intentions of Albanian students toward sustainable entrepreneurship. The results at all three levels demonstrate that the transformation towards a circular economy necessitates a sustainable interplay between public policies, managerial practices, and green education. By creating an analytical and strategic framework, the dissertation contributes to the improvement of public policies, the strengthening of business practices, and the empowerment of the younger generation towards sustainable entrepreneurship. 

Field of study: Management and Administration  

Keywords: Circular Economy, Sustainability, Sustainable Entrepreneurial Intentions, Circular Business Models, Planned Behavior Theory  

The post Ervisa NDOKA – Avancimi i Ekonomisë Qarkulluese në Vendet në Zhvillim: Modelet e Biznesit, Synimet Sipërmarrëse dhe Rrugët Strategjike për Zhvillim të Qëndrueshëm në Shqipëri  appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

Autori: Eva HASA

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Menaxhimit

• Fusha e studimit:  Menaxhim

• Data e publikimit: 09.01.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Eva HASA

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

ABSTRAKT

Kjo tezë synon të eksplorojë ndikimin e presioneve institucionale në inovacionin në zinxhirin e furnizimit në industrinë e tregtisë në Shqipëri—një ekonomi në tranzicion e karakterizuar nga hapësira institucionale dhe prania dominuese e organizatave importuese. E mbështetur teorikisht në qasjen institucionale të DiMaggio & Powell (1983), studimi shqyrton rolin e presioneve shtrënguese, normative dhe imituese në nxitjen e praktikave inovative në zinxhirin e furnizimit, përfshirë inovacionin teknologjik, logjistik dhe të marketingut. Një aspekt tjetër i rëndësishëm i këtij studimi është eksplorimi i rolit të integrimit në zinxhirin e furnizimit si një faktor që mund të ndikojë në marrëdhënien midis presioneve institucionale dhe nivelit të inovacionit. Për të kuptuar më mirë këto marrëdhënie, është ndjekur një strategji kërkimi mikse, ku fillimisht është aplikuar kërkimi sasior përmes teknikave PCA (Analiza e Komponentëve Kryesorë), CFA (Analiza Konfirmuese e Faktorit) dhe regresionit të shumëfishtë (metoda stepwise), ndërsa të dhënat cilësore janë përdorur në fazën pasuese për të interpretuar kuptimin e gjetjeve empirike. Gjetjet nënvizojnë rëndësinë statistikore të presioneve normative dhe rolin e integrimit si faktorë me ndikim të drejtpërdrejtë në adoptimin e inovacionit në zinxhirin e furnizimit. Teza kontribuon në literaturën mbi SCM dhe teorinë institucionale, duke ofruar rekomandime praktike për politikëbërësit dhe menaxherët në ekonomitë në zhvillim.

Fusha e studimit: Manaxhimi i Zinxhirit të Furnizimit

Fjalët kyçe: Presionet institucionale, Inovacioni në Zinxhirin e Furnizimit, Integrimi në Zinxhirin e Furnizimit, Industria e tregtisë

ABSTRACT 

This dissertation aims to explore the impact of institutional pressures on supply chain innovation in the trade industry in Albania — a transition economy characterized by institutional voids and the dominant presence of importing organizations. Grounded in institutional theory of DiMaggio & Powell (1983), the study examines the role of coercive, normative, and mimetic pressures in fostering innovative practices across the supply chain, including technological, logistical, and marketing innovations. Another key aspect of the study is the exploration of supply chain integration as a factor that may influence the relationship between institutional pressures and the level of innovation. To better understand these relationships, a mixed-methods research strategy was adopted. Initially, quantitative techniques such as PCA (Principal Component Analysis), CFA (Confirmatory Factor Analysis), and multiple regression (stepwise method) were applied, followed by qualitative data collection to interpret and deepen the understanding of the empirical findings. The results highlight the statistical significance of normative pressures and the role of integration as direct drivers of innovation adoption in supply chains. This thesis contributes to the literature on supply chain management and institutional theory, offering practical recommendations for policymakers and managers in developing economies. 

Field of Study: Supply Chain Management 

Keywords: Institutional Pressures, Supply Chain Innovation, Supply Chain Integration, The trade industry 

The post Eva HASA – Ndikimi i Presioneve Institucionale dhe Integrimit të Aktorëve në Inovacionin në Zinxhirin e Furnizimit (në Industri – Tregti, Tiranë & Durrës)  Autori: Eva HASA appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

The post Manaxhim strategjik dhe praktikat e tij në industrinë bankare , rasti i Shqipërisë appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

The post Kapitali social, inovacioni dhe performanca e firmave, në kontektin e klasterave turistikë appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

The post Menaxhimi i cilësisë totale  dhe ndikimi i elementëve”Soft”të saj në përformancën organizative [Realiteti  post reformë në Bashkinë e Tiranës] appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.

The post Impakti i manaxhimit strategjik në përformancën e strukturave hoteliere (Rajoni i Sarandës) appeared first on UNIVERSITETI I TIRANËS.