Historiku i UT-ës - UNIVERSITETI I TIRANËS

1946 — 1957

Zanafilla institucionale

Universiteti i Tiranës e ka zanafillën në vitin 1946, me krijimin e Institutit Pedagogjik Dyvjeçar në Tiranë, institucioni i parë i arsimit të lartë të organizuar në Shqipëri pas Luftës së Dytë Botërore. Themelimi i këtij institucioni përbën pikënisjen historike dhe institucionale të Universitetit të Tiranës, duke shënuar fillimin e organizimit sistematik të arsimit të lartë universitar në vend.

Instituti Pedagogjik Dyvjeçar u krijua për t'iu përgjigjur nevojave urgjente të shtetit shqiptar për përgatitjen e mësuesve dhe kuadrove akademike të kualifikuara, në një periudhë vendimtare të rindërtimit shoqëror, kulturor dhe institucional pas luftës. Ai krijoi bërthamën e parë akademike, pedagogjike dhe organizative mbi të cilën u ndërtua më pas Universiteti i Tiranës.

Hapja zyrtare e Institutit Pedagogjik Dyvjeçar u bë me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 135, datë 22.11.1946, akti që sanksionoi juridikisht fillimin e arsimit të lartë universitar në Shqipëri dhe që përbën fillesën institucionale të Universitetit të Tiranës. Gjatë periudhës 1946–1956, në Tiranë u krijuan dhe funksionuan disa institute të tjera të larta të specializuara në fusha të ndryshme të dijes si Instituti Pedagogjik; Instituti i Shkencave; Instituti Politeknik; Instituti Mjekësor; Instituti Bujqësor; Instituti Ekonomik; Instituti Juridik. Të gjitha këto institute së bashku hodhën themelet e organizimit jo vetëm të arsimit të lartë në Shqipëri por edhe të Universitetit të Tiranës, duke konsoliduar bazën akademike dhe institucionale mbi të cilën u ndërtua sistemi universitar kombëtar.

1946

30 MAJ 1957

1957

Themelimi i Universitetit Shtetëror të Tiranës

Më 30 maj 1957, me Vendimin nr. 207, Këshilli i Ministrave themeloi Universitetin Shtetëror të Tiranës. Më 3 qershor 1957, Presidiumi i Kuvendit Popullor nxori Dekretin nr. 2476, duke formalizuar krijimin e universitetit si institucioni i parë universitar i unifikuar në vend.

Këshilli i Ministrave përcaktoi strukturën organizative të universitetit dhe rregulloi bashkimin e instituteve ekzistuese, duke garantuar integrimin e programeve akademike, koordinimin e veprimtarisë mësimore dhe shkencore, si edhe funksionimin e qëndrueshëm të institucionit.

Struktura fillestare e Universitetit Shtetëror të Tiranës përfshinte gjashtë fakultete:

Fakultetin e Historisë dhe Filologjisë;
Fakultetin e Shkencave të Natyrës;
Fakultetin e Ekonomisë;
Fakultetin e Mjekësisë;
Fakultetin e Juridikut;
Fakultetin e Inxhinierisë.

Rektori i parë i universitetit ishte Prof. Zija Këlliçi.

Universiteti i Tiranës hapi dyert për studentët e tij më 16 shtator 1957.

1957 — 1990

Periudha e konsolidimit

Gjatë periudhës 1957–1990, Universiteti i Tiranës hyri në një fazë konsolidimi institucional dhe funksional, duke u afirmuar si institucioni qendror i arsimit të lartë dhe i zhvillimit të kërkimit shkencor në Shqipëri.

Ky proces u shoqërua me zgjerimin gradual të kampusit universitar dhe të infrastrukturës akademike, si edhe me institucionalizimin e strukturave mësimore dhe kërkimore. Në këtë periudhë u krijuan njësi të reja akademike dhe u zgjerua oferta e programeve të studimit, veçanërisht në fushat e shkencave natyrore, shoqërore dhe humane, në përputhje me prioritetet zhvillimore të vendit.

Paralelisht, u intensifikua veprimtaria kërkimore-shkencore dhe u konsolidua roli i Universitetit të Tiranës në formimin e kuadrove të kualifikuara për administratën publike, arsimin, ekonominë, inxhinierinë dhe sektorë të tjerë strategjikë. Procesi mësimor u karakterizua nga ndërthurja e formimit teorik me përgatitjen praktike, duke e forcuar rolin e universitetit si një institucion kyç në zhvillimin shoqëror dhe ekonomik të vendit.

Në këtë periudhë, Universiteti i Tiranës u shndërrua në qendrën kryesore të arsimit të lartë dhe të formimit të elitës akademike, shkencore dhe profesionale të Shqipërisë.

1957–1990

1991 — 2013

Transformimet pas vitit 1991

Pas ndryshimeve politike dhe shoqërore të fillimit të viteve 1990, Universiteti i Tiranës hyri në një fazë reformash të thella institucionale dhe akademike. U zgjerua autonomia universitare, programet e studimit u përshtatën gradualisht me standardet ndërkombëtare dhe u intensifikua bashkëpunimi me universitete dhe institucione kërkimore jashtë vendit.

Më 15 korrik 1991, me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 215, fakultetet e Inxhinierisë u shkëputën nga Universiteti i Tiranës, duke krijuar Universitetin Politeknik të Tiranës.

Më 23 janar 2013, me Vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 48, Fakulteti i Mjekësisë dhe njësitë përkatëse u shkëputën nga Universiteti i Tiranës, duke krijuar Universitetin e Mjekësisë, Tiranë.

SOT

Universiteti i Tiranës sot

Sot, Universiteti i Tiranës është institucioni më i madh dhe më përfaqësues i arsimit të lartë publik në Shqipëri. Me një traditë akademike që i afrohet tetë dekadave, ai ndërthur trashëgiminë institucionale me kërkesat e arsimit të lartë bashkëkohor, duke u orientuar drejt standardeve evropiane të cilësisë, zhvillimit të kërkimit shkencor dhe ndërkombëtarizimit.

Universiteti i Tiranës funksionon si një institucion publik i konsoliduar, i organizuar në 6 fakultete, 2 institute kërkimore dhe 1 filial universitar, duke ruajtur rolin e tij udhëheqës në zhvillimin akademik, shkencor dhe shoqëror të Shqipërisë.

2026