Titulli i Disertacionit: STUDIMI I MIKROPLASTIKAVE SI NDOTËS POTENCIALË NË BREGDETIN E SHQIPËRISË

• Autori:  Vanela PRIFTI 

• Institucioni: Universiteti i Tiranës,  Fakulteti i Shkencave të Natyrës. Departameniti Kimi.

• Fusha e studimit:  Kimi e Aplikuar

• Data e publikimit: 11.06.2026

• Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe

© E drejta e autorit: Vanela PRIFTI

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

 

ABSTRAKT
Ky disertacion doktorature përqëndrohet në vlerësimin e mikroplastikës së pranishme në grykëderdhjet e
lumenjve shqiptarë që derdhen në Detin Adriatik dhe kontribuojnë në ndotjen mikroplastike në këtë mjedis
detar. Ky hulumtim përqëndrohet në optimizimin e metodës për zbulimin e mikroplastikës në ujë. Fillimisht
u krye vlerësimi i kushteve mjedisore të pellgut Ishëm-Erzen dhe lumenjve Shkumbin dhe Seman, pasi ato
ndikojnë në zbulimin e mikroplastikës në ujë. Ndotja plastike në zonat bregdetare është sot një nga temat që
ka marrë shumë vëmendje.
Zhvillimi i shkencës dhe teknologjisë, i lidhur me përpunimin e lëndëve të para, zhvillimin industrial,
bujqësinë intensive, rritjen galopante të konsumit si rezultat i rritjes së popullsisë në shkallë globale, ka sjellë
pasoja të mëdha në ndotjen mjedisore. Përdorimi në rritje i materialeve plastike në konsumin e përditshëm dhe
në degë të ndryshme të industrisë dhe bujqësisë, i shoqëruar me një angazhim minimal për riciklimin e
mbetjeve, po ndikon gjithnjë e më shumë në prishjen e ekuilibrit natyror. Përdorimi dhe menaxhimi i mbetjeve
plastike është bërë sot një nga problemet kryesore të pranisë së mikroplastikës në mjedis, veçanërisht në ujërat
bregdetare dhe lumenjtë që derdhen në to. Prania e plastikës dhe mikroplastikës, të llojeve dhe madhësive të
ndryshme, në mjedisin ujor duket se ka një ndikim të drejtpërdrejtë në ekzistencën e organizmave. Ndër shumë
probleme, rritja e morbiditetit në organizmat detarë, ndikimi i drejtpërdrejtë në rrjetat dhe zinxhirët ushqimorë
përmes bioakumulimit, si dhe ulja e produktivitetit të peshkimit, etj.
Nga ana tjetër, mikroplastikat grumbullojnë ndotës të tjerë në sistemet ujore duke u bërë bartës dhe
transportues të tyre në mjedis. Ky studim synon të japë rekomandime për përmirësimin e kësaj situate në
përgjithësi dhe në veçanti pranë qendrave turistike bregdetare që shpesh ndodhen pranë deltave të lumenjve
ose që preken drejtpërdrejt nga shkarkimet e tyre.

Fjalë kyçe: mikroplastikat, ndotja detare, gjendja mjedisore, grykëderdhjet e lumenjve, Deti Adriatik,
Shqipëria

ABSTRACT

This doctoral dissertation focused on evaluating microplastics present in Albanian river estuaries that
flow into the Adriatic Sea and contribute to the microplastic pollution in this marine environment. This
research focuses on the optimization of the method for detecting microplastics in water. The assessment
of environmental conditions of Ishmi – Erzeni Basin, Shkumbin and Seman Rivers was performed, as
they affect the detection of microplastics in water. Plastic pollution in coastal areas is today one of the
topics that has received a lot of attention.
The development of science and technology, related to the processing of raw materials, industrial development,
intensive agriculture, the galloping growth of consumption as a result of population increase on a global scale,
has brought major consequences in environmental pollution. The increasing use of plastic materials in daily
consumption and in various branches of industry and agriculture, accompanied by a minimal commitment to
recycling waste, is increasingly affecting the disruption of the natural balance. The use and management of plastic
waste have become today one of the main problems of the presence of microplastics in the environment,
especially in coastal waters and the rivers that flow into them. The presence of plastic and microplastics, of
different types and sizes, in the aquatic environment seems to have a direct impact on the existence of organisms.
Among the many problems, the increase in morbidity in marine organisms, the direct impact on food webs and
chains through bioaccumulation, as well as the reduction of fishing productivity, etc.
On the other hand, microplastics accumulate other pollutants in aquatic systems by becoming carriers and
transporters of them in the environment. This study aims to provide recommendations on improving this situation
in general and in particular near coastal tourist centers that are often located near river deltas or that are directly
affected by their discharges.

Keywords: microplastics, marine pollution, environmental status, river esturies, Adriatic Sea, Albani