Titulli i Disertacionit: METODOLOGJITË E EDUKIMIT PARASHKOLLOR DHE ZBATIMI I TYRE NË SHQIPËRI. KRAHASIMI I KOPSHTEVE REGGIANE DHE ATYRE ME METODOLOGJI TË TJERA RASTI I TIRANËS
Autori: Zhaneta BEQIRI
- Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Shkencave Sociale, Departamenti Pedagogji dhe Psikologji
- Fusha e studimit: Edukim
- Data e publikimit Online: 16.06.2026
- Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: Zhaneta BEQIRI
Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës
👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)
ABSTRAKT
Qëllimi: Ky studim synon të vlerësojë zbatimin e metodologjive të edukimit parashkollor dhe nivelin e gatishmërisë për shkollë të fëmijëve në klasat përgatitore, duke analizuar në mënyrë krahasuese dallimet ndërmjet institucioneve që zbatojnë qasje të ndryshme pedagogjike, me fokus në qasjen Reggio Emilia.
Metodologjia: Studimi përdori dizajn kuazi-eksperimental me matje në fillim dhe në fund të vitit akademik, i integruar brenda një qasjeje me metoda të përziera. Të dhënat sasiore u përdorën për të analizuar ndryshimet në kohë dhe dallimet ndërmjet grupeve, ndërsa të dhënat cilësore ofruan një kuptim më të thelluar rreth variablave të studimit. Kampioni përfshiu 535 fëmijë nga 18 klasa përgatitore në institucione publike parashkollore në Tiranë, së bashku me prindërit e tyre (N = 535) dhe 36 mësuese. Nëntë prej klasave ishin të orientuara sipas qasjes Reggio Emilia. Të dhënat u mblodhën përmes instrumenteve si pyetësorët dhe intervistat, për vlerësimin e zhvillimit të fëmijëve, cilësinë e mjediseve të të nxënit, praktikat pedagogjike dhe përfshirjen e prindërve.
Rezultatet: Gjetjet treguan progres të dukshëm të fëmijëve në të gjitha fushat e zhvillimit, nga fillimi në fund të vitit përgatitor në kopsht, me efekte më të theksuara në zhvillimin gjuhësor dhe njohës. Analizat krahasuese mes fëmijëve të klasave Reggio dhe të klasave të tjera evidentuan se dallimet ndërmjet grupeve rezultuan të rëndësishme në fushën e zhvillimit socio-emocional dhe në përqasjen ndaj të nxënit. Cilësia e mjediseve të të nxënit, praktikat pedagogjike bashkëkohore dhe përfshirja e prindërve rezultuan në nivele të kënaqshme dhe të krahasueshme ndërmjet grupeve, por me avantazhe për klasat Reggio në disa tregues specifikë. Faktorët demografikë, pedagogjikë dhe institucionalë shpjeguan një pjesë të konsiderueshme të variancës në gatishmërinë për shkollë, ku rolin më të fortë parashikues e kishin praktikat pedagogjike.
Konkluzione: Rezultatet sugjerojnë se qasja Reggio Emilia kontribuon më tepër në fusha specifike të zhvillimit. Gjetjet theksojnë rëndësinë e praktikave pedagogjike bashkëkohore, cilësinë e mjediseve të të nxënit dhe përfshirjen prindërore në edukim në përgatitjen e fëmijëve për tranzicionin drejt arsimit fillor. Studimi thekson rolin e ndërveprimit ndërmjet karakteristikave individuale të fëmijës dhe faktorëve familjarë e institucionalë në gatishmërinë për shkollë, duke ofruar implikime të rëndësishme për zhvillimin e politikave dhe praktikave në arsimin parashkollor.
Fjalë kyçe: arsim parashkollor; metodologji edukimi; qasje pedagogjike; qasja Reggio Emilia; gatishmëri për shkollë, studim krahasues.
ABSTRACT
Purpose: This study aims to evaluate the implementation of early childhood education methodologies and the level of children’s school readiness in preparatory classes, by comparatively analyzing differences between institutions applying diverse pedagogical approaches, with a focus on the Reggio Emilia approach.
Methodology: The study employed a quasi-experimental design with measurements at the beginning and at the end of the academic year, integrated within a mixed-methods approach. Quantitative data were used to analyze changes over time and differences between groups, while qualitative data provied a deeper understanding of the study variables. The sample included 535 children from 18 preparatory classes in public preschool institutions in Tirana, along with their parents (N = 535) and 36 teachers. Nine of the classes implemented the Reggio Emilia approach. Data were collected using instruments assessing children’s development, the quality of the learning environment, pedagogical practices, and parental involvement.
Results: The findings indicated a significant progress of children across all developmental domains from the beginning to the end of the preparatory year, with more pronounced effects in language development and cognition. Comparative analyses between children in Reggio and non-Reggio classes revealed significant differences between groups in socio-economic development and in the domain of approaches to learning. The quality of the learning environment, child-centered practices and parental involvement was found to be good and relatively comparable across groups, with advantages for Reggio classes in specific indicators. Demographic, pedagogical and institutional factors explained a substantial proportion of the variance in school readiness, with the strongest predictive role attributed to pedagogical practices.
Conclusions: The results suggest that the Reggio Emilia approach contributes to specific dimensions of development. The findings highlight the importance of the quality of contemporary pedagogical practices, the educational environment and parental involvement in preparing children for the transition to primary education. Furthermore, the study emphasizes the role of the interaction between individual child characteristics, institutional and family factors in shaping school readiness, offering important implications for the development of policies and practices in early childhood education.
Keywords: early childhood education; educational methodologies; pedagogical approaches; Reggio Emilia; school readiness; comparative study.