Titulli:PËRDORIMI I TEKNIKAVE TË INTELIGJENCËS ARTIFICIALE NË FUNKSION TË PËRMIRËSIMIT TË PROCESEVE TË PUNËS”
- Autori: Anxhela KOSTA
- Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Shkencave të Natyrës, Departamenti i Informatikës
- Fusha e studimit: Informatikë
- Data e publikimit: 14.10.2026
- Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: Anxhela KOSTA
Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës.
👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)
Abstrakt
Proceset administrative në institucionet publike shpesh karakterizohen nga vonesa, përsëritje procedurale dhe mungesë transparence, duke ndikuar negativisht në efikasitetin e administratës dhe në cilësinë e shërbimeve publike. Optimizimi i këtyre proceseve përbën një sfidë thelbësore për transformimin digjital të sektorit publik dhe rritjen e llogaridhënies institucionale. Ky disertacion fokusohet në analizën dhe përmirësimin e proceseve administrative përmes integrimit të Process Mining dhe teknikave të Inteligjencës Artificiale (IA). Puna kërkimore mbështetet në përdorimin e platformës PM4Py për zbulimin dhe modelimin e proceseve reale të punës, si dhe në zbatimin e algoritmeve të Machine Learning për identifikimin e anomalive, parashikimin e vonesave dhe optimizimin e rrjedhave administrative. Analizat janë zhvilluar mbi të dhëna reale administrative të mbledhura nga bashkitë shqiptare, duke mundësuar krahasimin ndërmjet proceseve të dokumentuara dhe rrjedhave reale të ekzekutimit të shërbimeve publike. Në kuadër të studimit është zhvilluar një kornizë metodologjike e integruar që kombinon Process Mining me teknika të Inteligjencës Artificiale, përfshirë metoda të mësimit të pambikëqyrur si clusterizimi për segmentimin e rasteve dhe algoritme për zbulimin automatik të anomalive. Kjo qasje mundëson identifikimin e devijimeve operative, analizën e performancës dhe mbështetjen e optimizimit të proceseve të punës. Rezultatet tregojnë se përdorimi i teknikave të Inteligjencës Artificiale në këtë kontekst jo vetëm që ndihmon në identifikimin e sjelljeve devijante dhe praktikave joefikase, por gjithashtu kontribuon në rritjen e transparencës, përmirësimin e menaxhimit të burimeve dhe mbështetjen e vendimmarrjes së bazuar në evidenca. Kombinimi i Process Mining dhe Inteligjencës Artificiale kontribuon drejtpërdrejt në modernizimin dhe digjitalizimin e administratës publike shqiptare, duke krijuar bazë për zhvillimin e institucioneve më inteligjente, proaktive dhe efikase.
Fjalë kyçe: Process Mining, PM4Py, Inteligjenca Artificiale, Zbulimi i Anomalive, Administrata Publike, Optimizimi i Proceseve.
Abstract
Administrative processes in public institutions are often characterized by delays, procedural repetition, and lack of transparency, negatively affecting administrative efficiency and the quality of public services. Optimizing these processes represents a fundamental challenge for the digital transformation of the public sector and for increasing institutional accountability. This dissertation aims to analyze and improve administrative process flows through the integration of Process Mining and Artificial Intelligence (AI) techniques. The research is based on the use of the PM4Py platform for the discovery and modeling of real work processes, as well as on the implementation of machine learning algorithms for anomaly detection, delay prediction, and optimization of administrative procedure execution. The analyses were conducted using real administrative data collected from Albanian municipalities, enabling the comparison between documented processes and actual execution flows in public service delivery. Within the framework of this study, an integrated methodological approach was developed, combining Process Mining with Artificial Intelligence techniques, including unsupervised learning methods such as clustering for case segmentation and algorithms for automatic anomaly detection. This approach enables the identification of operational deviations, performance analysis, and support for process optimization. The results show that the use of Artificial Intelligence techniques in this context not only helps identify deviant behaviors and inefficient practices, but also contributes to increased transparency, improved resource management, and evidence-based decision-making. The combination of Process Mining and Artificial Intelligence directly contributes to the modernization and digitalization of Albanian public administration, representing an important step toward the development of more intelligent, proactive, and efficient institutions.
Keywords: Process Mining, PM4Py, Artificial Intelligence, Anomaly Detection, Public Administration, Process Optimization.