Titulli: STUDIM TAKSONOMIK, EKOLOGJIK DHE STATUSI I RUAJTJES I LLOJEVE TË RENDIT ORTHOPTERA NË ZONËN E VLORËS
Autori: Gerta SUBASHAJ
Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Shkencave të Natyrës, Departamenti i Biologjisë
Fusha e studimit: Shkencat Biologjike
Data e publikimit: 16.10.2026
Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: Gerta SUBASHAJ
Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës.
👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)
Përmbledhje
Ky studim paraqet vlerësim taksonomik dhe ekologjik të llojeve të Rendit Orthoptera të grumbulluara në zonën e Vlorës, i realizuar përgjatë tre viteve 2022-2025. Nga ky punim për zonën e Vlorës referojmë 52 lloje Orthoptera, që u përkasin 39 gjini dhe 6 familje, ku 13 lloje i kemi përcaktuar deri në nivel nënlloji. Ne referojmë për zonën e Vlorës 2 lloje Orthoptera (Ch. dichrous, M. e. ebneri), dhe 1 gjini (Modestana) të re, duke e ndryshuar numrin nga 98 lloje para këtij punimi, në 100 lloje Orthoptera pas këtij punimi, me një rritje llojore prej 2%. Familjet Acrididae dhe Tettigoniidae dominojnë Orthopterofaunën e zonës së Vlorës me 45 lloje ose me 86.53% të llojeve të takuara. Nënzona Sevaster rezulton me diversitetin më të lartë llojor, me 23 lloje ose me frekuencë 44.2%. Lloji C. italicus referohet me konstanten llojore me lë lartë, 66.67%, i takuar në 18 stacione, dhe i përbashkët në të gjitha nёnzonat e zonës. Struktura e Orthopterofaunës është e një modeli piramidë, me bazë llojet e rralla dhe në majë një lloj konstant. Nёnzona kodrinore-malore përfaqësohen me diversitetin më të lartë llojor, 43 lloje ose me frekuencë 82.6%. Nёnzonat bregdetare dhe fushore paraqiten me ngjashmëri më të lartë llojore, me 47.37%, dhe 9 lloje të përbashkëta, që janë kryesisht lloje termofile me përhapje të gjerë mesdhetare. 8 lloje Orthoptera takohen në të gjitha nёnzonat e zonës dhe rezultojnë me tolerancë ndaj faktorëve ekologjikë. Llojet e koriotipit Mesdhetar dominojnë Orthopterofaunën me 22 lloje dhe frekuencë llojore 43.14%, që është tregues që konfirmon klimën mesdhetare të zonës së Vlorës. 2 lloje (P. llofizii, E. p. plorans) ose 3.9% rezultojnë të rrezikuara (EN+VU), dhe 43 lloje ose 84.3% rezultojnë pak të rrezikuara (LC).
Fjalë kyçe: Orthoptera, habitat, taksonomi, ekologji, Rajone zoogjeografike, Vlorë
Abstract
This study presents a taxonomic and ecological assessment of the Orthoptera fauna collected in the Vlorë region of Albania over three years (2022-2025). A total of 52 Orthoptera species belonging to 39 genera and 6 families were recorded, of which 13 were identified to subspecies level. Two species (Ch. dichrous, M. e. ebneri) and one genus (Modestana) are reported for the first time from the Vlorë region, raising the regional species total from 98 to 100 (a 2% increase). The families Acrididae and Tettigoniidae dominate the Orthoptera fauna with 45 species (86.53% of the total). The Sevaster sub-zone shows the highest species diversity with 23 species (44.2%). Calliptamus italicus Linnaeus, 1758 exhibits the highest constancy (K = 66.67%), recorded in 18 of 27 sampling stations across all subzone types. The Orthoptera community displays a pyramid structure, with rare species forming the base and a single highly constant species at the apex. The mountainous–hilly subzones support the highest species richness with 43 species (82.6%). Coastal and lowland subzones share the greatest faunistic similarity (Sørensen index Cs = 47.37%), with 9 common species representing predominantly thermophilous, wide-ranging Mediterranean elements. Eight species were recorded across all subzone types, indicating broad ecological tolerance. The Mediterranean chorotype dominates the fauna with 22 species (43.14%), confirming the Mediterranean bioclimatic affinity of the Vlorë region. Two species (P. llofizii, E. p. plorans) or 3.9% are assessed as threatened (EN+VU), and 43 species or 84.3% arw assessed as least concern (LC). Keywords: Orthoptera, habitat, taxonomy, ecology, zoogeographic regions, Vlorë,
Albania
