Titulli: PENGESAT NË PËRFSHIRJEN E KLASAVE GJITHËPËRFSHIRËSE TË NXËNËSVE ME NEVOJA TË VEÇANTA

Autori: Aida SOTIRI
Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Shkencave Sociale, Departamenti Pedagogjisë dhe Psikologjisë
Fusha e studimit: Edukim
Data e publikimit: 19.10.2026
Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: Aida SOTIRI
Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës.

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

 

Abstrakt

Studimi empirik-statistikor ka për qëllim identifikimin dhe analizimin e pengesave që kufizojnë realizimin efektiv të arsimit gjithëpërfshirës për nxënësit me nevoja të veçanta në klasat e arsimit fillor në shkollat 9-vjeçare të territorit që mbulon Drejtoria Rajonale e Arsimit Parauniversitar Fier. Hulumtimi mbështetet në modelin teorik të Booth dhe Ainscow mbi gjithëpërfshirjen, duke u fokusuar në tre komponentët kryesorë: kulturat gjithëpërfshirëse, politikat gjithëpërfshirëse dhe praktikat gjithëpërfshirëse.

Për mbledhjen e të dhënave është përdorur një pyetësor i strukturuar me shkallë Likert, i hartuar në përputhje me kuadrin teorik dhe të përshtatur për kontekstin shqiptar. Studimi përfshin një kampion prej 368 mësuesish të arsimit fillor dhe mësuesish ndihmës, të përzgjedhur nga një popullatë prej 1297 mësuesish. Të dhënat janë analizuar përmes metodave të statistikës deskriptive, krahasuese dhe inferenciale, duke përfshirë analiza korrelative dhe modele regresive për të identifikuar faktorët që ndikojnë në realizimin e arsimit gjithëpërfshirës.

Rezultatet tregojnë se, megjithëse ekziston një nivel i lartë ndërgjegjësimi dhe qëndrimi pozitiv ndaj kulturave gjithëpërfshirëse, sfidat kryesore lidhen me dobësitë në politikat institucionale dhe zbatimin e praktikave pedagogjike në klasë. Mungesa ose funksionimi i kufizuar i klasave burimore, burimet e pamjaftueshme didaktike, si dhe hendeku midis trajnimeve të ndjekura dhe aplikimit praktik të tyre, identifikohen si pengesa të rëndësishme. Gjithashtu, studimi evidenton ndikimin e faktorëve demografikë dhe profesionalë të mësuesve në perceptimin dhe zbatimin e gjithëpërfshirjes.

Ky hulumtim kontribuon në kuptimin e thelluar të realitetit të arsimit gjithëpërfshirës në arsimin fillor në Shqipëri dhe ofron bazë shkencore për formulimin e rekomandimeve konkrete për përmirësimin e politikave arsimore, zhvillimin profesional të mësuesve dhe përforcimin e praktikave gjithëpërfshirëse në shkollë.

Fjalë kyçe: arsim gjithëpërfshirës, pengesa, mësues, prindër, praktika pedagogjike, politikë arsimore.

 

Abstract

This empirical-statistical study aims to identify and analyze the obstacles that limit the effective implementation of inclusive education for students with special neds in primary education classes in 9-year schools in the territory covered by the Regional Directorate of Pre-university Education Fier. The research is based on Booth and Ainscow’s theoretical model on inclusion, focusing on thre main components: inclusive cultures, inclusive policies and inclusive practices.

A structured Likert-scale questionnaire, designed in accordance with the theoretical framework and adapted to the Albanian context, was used to collect data. The study included a sample of 368 primary school teachers and assistant teachers, selected from a population of 1297 teachers. The data were analyzed using descriptive, comparative and inferential statistical methods, including correlational analysis and regression models to identify factors that influence the implementation of inclusive education.

The results show that, although there is a high level of awareness and positive attitude towards inclusive cultures, the main challenges are related to weaknesses in institutional policies and the implementation of pedagogical practices in the classroom. The absence or limited functioning of resource classrooms, insufficient didactic resources, as well as the gap betwen the training attended and their practical application, are identified as important obstacles. The study also highlights the impact of teachers’ demographic and professional factors on the perception and implementation of inclusion.

This research contributes to a deper understanding of the reality of inclusive education in primary education in Albania and provides a scientific basis for formulating concrete recommendations for improving educational policies, the professional development of teachers, and the strengthening of inclusive practices in schools.

Keywords: inclusive education, barriers, teachers, parents, pedagogical practices, educational policy.