Titulli: MARRËDHËNIA NDËRMJET INTELIGJENCËS EMOCIONALE DHE AFTËSIVE PËR ZGJIDHJEN E PROBELEMEVE TE MËSUESIT E ARSIMIT TË MESËM NË RAJONIN JUGOR TË VENDIT

Autori: Valbona CAUSHI
Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Shkencave Sociale, Departamenti Pedagogjisë dhe Psikologjisë
Fusha e studimit: Psikologji
Data e publikimit: 10.11.2026
Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: 
Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës.

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

 

Abstrakt

Qëllimi i këtij studim është të vlerësojë nivelin e inteligjencës emocionale dhe aftësisë për zgjidhjen e problemeve te mësuesit e arsimit të mesëm në Rajonin Jugor të Shqipërisë, si dhe të analizoj marrëdhënien ndërmjet këtyre dy variablave dhe karakteristikave demografike. Studimi u mbështet në një qasje sasiore, përshkruese dhe korrelacionale. Kampioni përbëhej nga 259 mësues me kohë të plotë, të përzgjedhur nëpërmjet kampionimit joprobabilistik me pjesëmarrje vullnetare, nga një popullatë prej 462 mësuesish. Për mbledhjen e të dhënave u përdorën Inventari i Inteligjencës Emocionale, i ndërtuar mbi modelin e Daniel Goleman-it, dhe Inventari i Zgjidhjes së Problemeve i Heppner-it dhe Petersen-it. Instrumentet paraqitën konsistencë të lartë të brendshme, përkatësisht α = .896 dhe α = .908.

Nga të dhënat rezultoi se niveli i inteligjencës emocionale te mësuesit ishte përgjithësisht i lartë. Vetëdija emocionale dhe aftësitë sociale rezultuan dimensionet më të zhvilluara, ndërsa menaxhimi i emocioneve paraqiti më shumë nevojë për përmirësim. Aftësia e vetëperceptuar për zgjidhjen e problemeve ishte kryesisht në nivel mesatar. Rreth 56% e pjesëmarrësve shfaqën një stil neutral qasje–shmangie, 37.1% një qasje aktive dhe analitike, ndërsa 6.9% shfaqën prirje shmangëse. Gjithashtu, 66.4% raportuan nivel mesatar të vetëbesimit në zgjidhjen e problemeve.

Ndërmjet inteligjencës emocionale dhe rezultatit të përgjithshëm të zgjidhjes së problemeve nuk u gjet marrëdhënie statistikisht domethënëse (r = −.074, p = .237). Lidhja më e fortë u evidentua ndërmjet vetëdijes emocionale dhe kontrollit personal (r = −.238, p < .001). Për shkak të pikëzimit të anasjelltë të inventarit, kjo tregon se vetëdija më e lartë shoqërohej me perceptim më të mirë të kontrollit personal. Shumica e karakteristikave demografike nuk u lidhën në mënyrë statistikisht domethënëse me variablat kryesore. Gjetjet mbështesin nevojën për programe të zhvillimit profesional të përqendruara te rregullimi emocional, vetëbesimi dhe strategjitë e strukturuara të zgjidhjes së problemeve.

Fjalë kyçe: inteligjencë emocionale, zgjidhje e problemeve, mësues të arsimit të mesëm, kontroll personal, vetëdije emocionale.

 

Abstract

The purpose of this study is to assess the level of emotional intelligence and problem-solving ability among secondary school teachers in the Southern Region of Albania, as well as to examine the relationship between these variables and demographic characteristics. The study used a quantitative, descriptive, and correlational approach. The sample consisted of 259 full-time teachers, selected through non-probability voluntary-response sampling from a population of 462 teachers. Data were collected using the Emotional Intelligence Inventory, developed based on Daniel Goleman’s model, and the Problem Solving Inventory developed by Heppner and Petersen. The instruments demonstrated high internal consistency, with coefficients of α = .896 and α = .908, respectively.

The findings indicated that teachers generally demonstrated a high level of emotional intelligence. Emotional self-awareness and social skills emerged as the most developed dimensions, whereas emotion management showed a greater need for improvement. Self-perceived problem-solving ability was predominantly at a moderate level. Approximately 56% of the participants demonstrated a neutral approach–avoidance style, 37.1% demonstrated an active and analytical approach, while 6.9% displayed avoidance tendencies. Furthermore, 66.4% reported a moderate level of problem-solving confidence.

No statistically significant relationship was found between emotional intelligence and the overall problem-solving score (r = −.074, p = .237). The strongest relationship was identified between emotional self-awareness and personal control (r = −.238, p < .001). Due to the reverse scoring of the inventory, this indicates that higher emotional self-awareness was associated with a better perception of personal control. Most demographic characteristics were not statistically significantly associated with the main variables. The findings support the need for professional development programmes focusing on emotion regulation, self-confidence, and structured problem-solving strategies.

Keywords: emotional intelligence, problem solving, secondary school teachers, personal control, emotional self-awareness.