Titulli i Disertacionit: Partneriteti Publik-Privat si instrument alternativ për financimin e investimeve dhe ndikimi në rritjen ekonomike: Një qasje krahasuese rajonale dhe kombëtare 
Autori: Silvana DOÇI

Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Ekonomisë, Departamenti i Ekonomiks
Fusha e studimit: Ekonomiks
Data e publikimit: 09.11.2026
Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: Silvana DOÇI

Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës

👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)

 

Abstrakti

Marrëdhënia ndërmjet shtetit dhe tregut përbën një nga çështjet themelore të mendimit ekonomik, sepse zhvillimi nuk varet vetëm nga sasia e burimeve të investuara, por edhe nga institucionet, rregullat dhe mënyra se si përgjegjësitë shpërndahen ndërmjet aktorëve publikë dhe privatë. Në këtë hapësirë ndërmjet nevojës për infrastrukturë, kufizimeve buxhetore dhe kërkesës për eficencë vendosen Partneritetet Publike-Private. Ky punim analizon ndikimin e investimeve PPP në rritjen ekonomike, duke i trajtuar ato njëkohësisht si instrument alternativ investimi dhe si mekanizëm afatgjatë me pasoja fiskale. Studimi ndërthur kuadrin teorik të rritjes, kapitalit publik dhe teorive ekonomike të PPP, me analizën e zhvillimit të tregut të PPP-ve në Shqipëri. Vlerësimi empirik zhvillohet në dy nivele: për vendet e Evropës Qendrore, Lindore dhe Juglindore gjatë periudhës 2004-2024 dhe për Shqipërinë gjatë periudhës 2004-2023. Rezultatet tregojnë një marrëdhënie afatgjatë negative ndërmjet PPP-ve dhe PBB-së reale për frymë në nivel rajonal, por pozitive ndërmjet PPP-ve dhe rritjes reale ekonomike në Shqipëri. Formimi bruto i kapitalit fiks shfaq një ndikim pozitiv më të qëndrueshëm, duke treguar se burimi themelor i rritjes mbetet akumulimi i kapitalit produktiv dhe jo forma kontraktuale përmes së cilës ai financohet. Gjetjet e punimit evidentojnë se ndikimi i PPP-ve nuk është automatik, por varet nga cilësia e projektit, ndarja e riskut, cilësia e institucioneve, transparenca dhe qëndrueshmëria fiskale. Prandaj, vlera e tyre duhet të gjykohet kundrejt plotësimi të interesit publik dhe zhvillimit afatgjatë. Meqenëse kufizimet e të dhënave nuk lejojnë identifikim të plotë shkakësor, rezultatet interpretohen si marrëdhënie dinamike dhe afatgjata të kushtëzuara nga modeli.

Fusha: Ekonomiks

Fjalët kyce: Partneritetet Publike-Private, rritja ekonomike, investimet infrastrukturore publike, qëndrueshmëri fiskale

 

Abstract

The relationship between the state and the market constitutes one of the fundamental issues of economic thought, because development does not depend only on the amount of invested resource, but also on institutions, rules and the way in which responsibilities are distributed between public and private actors. In this context, Public-Private Partnerships (PPPs) are placed between infrastructure needs, budgetary constraints and the demand for efficiency. This dissertation analyses the impact of PPP investments on economic performance, treating it treating them simultaneously as an alternative investment instrument and as a long-term mechanism with fiscal consequences. The study combined the theoretical framework of economic growth, role of public capital and economic theories of PPP, with the analysis of the development of the PPP market in Albania, placing the analysis also in a comparative regional context. The empirical assessment is carried out at two levels: for the countries of Central, Eastern, and Southeastern Europe (2004-2024) and Albania (2004-2023) via an ARDL model. Results show a negative long-run relationship between PPPs and real GDP per capita regionally, but a positive one between PPPs and real economic growth in Albania. Gross fixed capital formation exhibits a more stable positive effect, indicating that the fundamental source of growth remains productive capital accumulation rather than the contractual form through which it is financed. The findings of the study highlight that the impact of PPPs is not automatic, but depends on project quality, risk allocation, quality of institutions, transparency and fiscal sustainability. Given data limitations and possible bidirectionality, results are interpreted as dynamic, model-conditional long-run relationships.

Field of study: Economics

Keywords: Public-Private Partnerships (PPPs); economic growth; public infrastructure investment; fiscal sustainability