Titulli i Disertacionit: Vlerësimi i cilësisë mikrobiologjike të ujrave sipërfaqësorë nëpërmjet indikatorëve bakterialë, Cf/Sf dhe origjinës së këtyre ndotjeve me impakt në shëndetin publik
Autori: Blerina Çullaj
- Institucioni: Universiteti i Tiranës, Fakulteti i Shkencave të Natyrës, Departamenti i Bioteknologjisë
- Fusha e studimit: Bioteknologji
- Data e publikimit: 22.10.2026
- Disertacioni gjendet i publikuar në Gjuhën Shqipe
© E drejta e autorit: Blerina Çullaj
Publikuar nga Universiteti i Tiranës
Bazuar në aktet ligjore, rregulloreve dhe politikave të UT-ës.
👉 Klikoni këtu për të parë disertacionin e plotë (PDF)
Abstrakti: Ujërat sipërfaqësorë përfaqësojnë një burim thelbësor për ekosistemet dhe për shëndetin publik, por presioni i shtuar antropogjen, urbanizimi, turizmi, aktivitetet bujqësore dhe shkarkimet e patrajtuara të ujërave të zeza kontribuojnë në rritjen e ndotjes në lumenj, liqene dhe zonat bregdetare. Në këtë punim u vlerësua cilësia mikrobiologjike e ujërave sipërfaqësorë të Liqenit të Butrintit, Detit Jon (Sarandë) dhe Liqenit të Ohrit (Pogradec), nëpërmjet analizës së indikatorëve bakterialë –koliformë fekalë (CF) dhe streptokokë fekalë (SF), me metodën MPN, sipas standardeve ISO 9308-2:2012 dhe ISO 7899-1:1998. parametrave fiziko-kimike dhe origjinës së ndotjeve me impakt në shëndetin publik. U anlizua gjithashtu E. coli në moluskun, M. galloprovincialis, sipas standardit ISO 16649-3:2015. Cilësia e ujit u demostrua edhe në analizimin e sëmundjeve infektive me burim ujin. Bazuar në rezultatet e marra edhe përgjigjet e individëve nëpërmjet anketave, u demonstruan të njëjtat perceptime ndaj cilësisë të ujrave për këto zona. Për herë të parë prezantohet një ndërthurje disa disiplinash me vlerë mjedisore, ekonomike, shëndetësore dhe shkencore për rëndësinë dhe rrezikun që paraqet cilësia e ujrave sipërfaqësorë në jetën tonë. Gjetjet, bazuar në analizën statistikore të programeve EXEL dhe IBM SPSS statistics (version 27), nënvizuan nevojën për qasje të diferencuara ndërhyrjeje dhe vlerësim më të kujdesshëm të faktorëve lokalë për cilësinë e ujrave larës
Fjalë kyçe: Indikatorë bakterialë (CF/SF), Escherichia coli, midhja M. galloprovincialis, Shëndeti Public,
Abstract: on regulated marine biotoxins. EFSA Journal, 7(8), 1306. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2009.1306 – European Parliament and Council of the European Union. (2000). Directive 2000/60/EC of the European Parliament and of the Council of 23 October 2000 establishing a framework for Community action in the field of water policy. Official Journal of the European Communities, L 327, 1–73. https://eur-lex.europa.eu/legal- content/EN/TXT/?uri=CELEX:32000L0060 – European Parliament and Council of the European Union. (2006). Directive 2006/7/EC of the European Parliament and of the Council of 15 February 2006 concerning the management of bathing water quality and repealing Directive 76/160/EEC. Official Journal of the European Union, L 64, 37–51. https://eur- lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32006L0007 – European Parliament and Council of the European Union. (2004). Regulation (EC) No 853/2004 of the European Parliament and of the Council of 29 April 2004 laying down specific hygiene rules for food of animal origin. Official Journal of the European Union, L 139, 55–205. https://eur-lex.europa.eu/legal- content/EN/TXT/?uri=CELEX:32004R0853 – European Parliament and Council of the European Union. (2017). Regulation (EU) 2017/625 of the European Parliament and of the Council of 15 March 2017 on official controls and other official activities performed to ensure the application of food and feed law, rules on animal health and welfare, plant health and plant protection products. Official Journal of the European Union, L 95, 1–142. https://eur- lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32017R0625 – Fattorini, D., Notti, A., Di Lella, L. A., Nannoni, F., Gabellini, M., & Regoli, F. (2008). The use of mussels (Mytilus galloprovincialis) as bioindicators of environmental contamination: A review. Marine Environmental Research, 66(1), 1–8. https://doi.org/10.1016/j.marenvres.2008.02.002 – Fisher, M. C., Alastruey-Izquierdo, A., Berman, J., Bicanic, T., Bignell, E. M., Bowyer, P., Bromley, M. J., Brüggemann, R. J. M., Garber, G., Cornely, O. A., Foden, W., Gurr, S. J., Harrison, T. S., Johnson, E. M., Kuijpers, J., Rhodes, J., & Verweij, P. E. (2022). Tackling the emerging threat of antifungal resistance to human health. Nature Reviews Microbiology, 20(9), 557–571. https://doi.org/10.1038/s41579-022-00720-1 – Flores-Mireles, A. L., Walker, J. N., Caparon, M., & Hultgren, S. J. (2015). Urinary tract infections: Epidemiology, mechanisms of infection and treatment options. Nature Reviews Microbiology, 13(5), 269–284. https://doi.org/10.1038/nrmicro3432 – Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2022). The state of world fisheries and aquaculture 2022: Towards blue transformation. FAO. https://doi.org/10.4060/cc0461en – Foxman, B. (2010). The epidemiology of urinary tract infection. Nature Reviews Urology, 7(12), 653–660. https://doi.org/10.1038/nrurol.2010.190
Keywords: Bacterial indicators (FC/FS), Escherichia coli, Mytilus galloprovincialis, public health,